Темір Ғазы хан
Место в родословнойПеревод этой статьи на выбранный язык отсутствует — показана версия на основном языке.
Темір Ғазы хан — 1757–1764 жылдары билік құрған Хорезм ханы, Бұхара ханы Әбілғазының туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы. Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған. Шыңғыс хан әулетінен шыққан. 1757 жылы Бұхара ханы Мұхаммед Рахымның қолдауымен Хиуа тағына отырды. Оның таққа мұрагерлік құқығы болды, өйткені ол Шерғазы ханның жиені (анасы жағынан) еді. Ол қарақалпақтардың билеушісі болған Байбөрімен (Батыр ханның ұлы) күресуге мәжбүр болды. Темір Ғазы ханның өзі болса уақытының көп бөлігін ойын-сауықпен өткізген. 1762 жылы Қарақалпақстандағы Бесқала әмірлерін жеңіп, Байбөріні қолға түсіріп, өлім жазасына кесудің сәті түсті. Сол жылы хан ықпалды инақты (бас кеңесші) Қожақұлды өлтіреді, бірақ тұтас бір тайпамен соғысып қалмау үшін, инақ лауазымына сол Қоңырат тайпасынан шыққан Мұхаммед Әмин биді тағайындайды. Осыдан кейін Астрахандағы хиуалық көпестердің саудасындағы қайшылықтарды шешу үшін Ресей үкіметіне елші Аллашүкірбайды аттандырды. Сонымен қатар, 1763 жылғы ішкі алауыздықты пайдаланған қазақ ханы Абылай Байбөрінің өлімі үшін кек алатынын жариялап, Хиуаға қарсы жорыққа шықты. Осыдан кейін ханның беделі әлсіреп, 1764 жылы Мұхаммед Әмин би Темір Ғазы ханды тақтан тайдырып, өлтірді де, оның орнына қазақ сұлтаны Тәукені отырғызды.